Tag Archives: Dünya

Kaynayan Nehir

Bu hikâyede Şamanlar var… Bu hikâyede bir efsane var… Bu hikâyede yüzlerce yıl sır gibi saklanmış doğa mucizesinin muhteşem gerçekliğe kavuşması var.

Andrés Ruzo, tezi için Peru’nun ilk ayrıntılı jeotermal haritasını çıkarmayı amaçlayan 24 yaşında bir doktora öğrencisi. Peru, Nikaragua ve ABD’de yetişmiş biri olarak, küçüklüğünde dedesinden duyduğu Amazon’daki “Kaynayan Nehir” efsanesine bu yaşında artık bilimsel bir gözle bakıyor ve bunu keşfetmeye karar veriyor. Kaynayan nehir mi? Evet; dedesinin anlattığına göre Amazon’un derinlerinde, altında ateş yanıyormuş gibi kaynayan bir nehir…

Tahmin edeceğiniz gibi, işler çok kolay gitmiyor. Bir kere Kaynayan Nehir hakkında söylentiden, efsaneden öteye geçebilecek bilimsel veri yok. Sonra, bilim insanları bile böyle bir oluşumun imkânsızlığından bahsedip konuyu kapatıyorlar. Hatta bir keresinde bir arkeolog Andrés’in bir efsaneye bu kadar kafayı takmış olmasına şaşırıp onunla dalga bile geçiyor.

Peki kaynayan nehir neden imkânsızdı? İmkânsızdı, çünkü bu tip sıcak sular ancak volkanik bir etkiyle oluşabilirdi, fakat Amazon’da ya da Peru’da yanardağ olmadığı için burada nehrin kaynaması da olası değildi.

Andrés geri çekiliyordu. Bu kadar bilim insanı aynı kanaatteyse, kendisine pek hareket alanı kalmıyordu.

Ama…

Ama öyle olmadı. Çünkü teyzesi, orada bulunduğunu söyledi bir akşam yemek masasında. Orayı gördüğünü, o suda yüzdüğünü. Ve oranın şamanlar tarafından korunduğunu…

Macera yeniden başlıyordu.

Andrés-tabiri caizse-az gitti, uz gitti, dere tepe düz gitti. Uzun uğraşılar sonucunda Şaman’ın yardımıyla nehri keşfetti. Ve suyun sıcaklığını ölçtü: Tam 86 santigrat derece! Sıcak sulardan buhar çıkıyor, Amazon yağmuru yağıyor, göz gözü görmüyor ve Andrés, küçücük bir denge kaybıyla içine düşeceği suyun bu sıcaklıkta onu öldürebileceğini biliyor.

Screen Shot 2017-06-21 at 14.09.14.png

Evet, Kaynayan Nehir gerçek. 86 derecelik ısıda, inanılmaz bir güçle akan bir nehir bu. Ama bulutlar Andrés’in yüzünü gölgelemeye başlıyor. Bu kez Amazon bulutları değil, genç araştırmacımızdaki endişe bulutları: Nehrin sıcak olmasının nedeni ne? Üç ihtimal var: Birincisi volkanik oluşum; ki bölgede volkan olmadığı için bu ihtimal eleniyor. İkinci alternatif, volkanik olmayan başka bir jeotermal oluşum ile suyun yerin altından müthiş bir güçle gelmesi ve üçüncü-ve en kötü-ihtimal de 3 kilometre ilerideki petrol sahasının sebep olduğu bir kaza sonucu bu nehrin oluşmuş olması.

Andrés, ikinci ihtimal üzerinde yoğunlaşarak araştırma ekibi ile ormanda bir ay boyunca kaynayan nehrin nedenini araştırıyor. Sonraki aşamada ise hedef bu nehrin petrol sahasından önce de var olduğunu kanıtlayan belgeler bulmak. Neyse ki çeşitli uğraşlar sonucu Andres, nehrin varlığından bahseden eski tarihli belgelere de ulaşıyor ve böylece kötü ihtimal ortadan kalkmış oluyor. Ve nihayet, Kaynayan Nehir’in tamamen doğal bir oluşum olduğu; volkanik olmayan ve son derece hızlı akan jeotermal bir oluşum olduğu kanıtlanıyor!

Screen Shot 2017-06-21 at 14.09.28

Kimine göre hikâye burada biterken kimine göre ise daha yeni başlıyor. Çünkü bu orman alanı gerek kâr peşinde koşan şirketler, gerekse usulsüz ağaç kesen yerli halk yüzünden hızla yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Andrés şimdi hem Peru’daki bu bölgenin ulusal anıt ilan edilmesi, hem de bölgedeki imar durumunun değiştirilmesi için şaman topluluklarıyla beraber çalışmalarını yürütüyor.

Andrés, TED konuşmasında şöyle söylüyor:

Şaman ve onun kabilesi için burası kutsal bir alan. Bir yerbilimci olarak benim için, burası jeolojik bir fenomen. Ama yasa dışı ağaç kesimi veya büyükbaş hayvancılık yapanlar için, burası sadece tüketilecek yeni bir doğal kaynak. Peru yönetimi içinse, korunma altına alınmamış ve geliştirilebilme potansiyeli olan bir arazi.Benim hedefim, kaynayan nehrin, her kimin kontrolünde olursa olsun, öneminin ve eşsizliğinin anlaşılmasını sağlamak. Çünkü önemi belirten soru budur. Ve olay şu ki, önemi ve değeri biz belirliyoruz. Bu biziz. Bu güç bizde. Kutsal ve değersiz arasındaki çizgiyi biz belirleyebiliriz. Her şeyin ölçülüp haritalandığı ve üzerinde çalışılabildiği bu bilgi çağında, hepinize şunu hatırlatmak isterim ki, buluşlar bilinmeyenin karanlık bir boşluğunda değil, yoğun verilerin beyaz gürültüsünde yapılır.Keşfedilmesi gereken çok şey var. İnanılmaz bir dünyada yaşıyoruz. Dışarı çıkın. Merak edin. Çünkü hâlâ şamanların, ormanın ruhuna şarkılar söylediği, nehirlerin kaynadığı ve efsanelerin gerçek olduğu bir dünyada yaşıyoruz.

Bu kitabı neden mi beğeneceksiniz? Çünkü bazılarınız doğayı korumak için verilen bunca emek ve çabayı etkileyici bulacak; bazılarınız çocuklukta dinlediği efsanenin peşinde koşan genç bir adamın maceralarını okuyacak; bazılarınız ise İnka efsaneleri, orman ruhları, Şamanlar ve kutsama törenleriyle bezenmiş bir masal dünyasına kapılacak. Ama şundan eminim ki, hepimiz kitabın son sayfasına geldiğimizde içimizde garip bir ürpertiyle Kaynayan Nehri görmek ve o topraklara gitmek isteyeceğiz.

Kitapla yetinemeyenlerdenseniz web sitesini muhakkak ziyaret etmenizi öneririm: http://www.boilingriver.org/

Aynı zamanda Andrés Ruzo’nun TED konuşmasını izlemenizi de hararetle tavsiye ederim.

Keyifli keşifler!

kaynayannehir_K2

Irmak Parlat

Yorum bırakın

Filed under Irmak Parlat blog yazıları, Optimist, TED Kitapları

Optimist’ten 23 Nisan Şenliği

ÇOCUKLAR İÇİN RENKLİ, DENEYLİ, BİLMECELİ, SORU-CEVAPLI ÇEVRE KİTAPLARI

bizimgezegen_k

Bizim Gezegen

İklim ile hava arasındaki farkı, iklimin ne olduğunu, tarih boyunca nasıl değiştiğini, şimdilerde değişikliği hızlandıran insan faaliyetlerinin neler olduğunu, bunun etkilerini öğrenecek ve bu arada hem sorular yanıtlayıp bilmece çözecek hem de deneyler yapacaksınız.

 

yesilgezegen_k

Yeşil Gezegen

Dünyamızda ne kadar su bulunduğunu, temiz içme suyu miktarını, suyun canlılar için önemini, gıdalar, oyuncaklar ve kullandığımız eşyalar için ne kadar su harcandığını okuyacak, bu arada hem yazacak, hem bilmece çözecek, hem de resim boyayacaksınız.

 

 

mavigezegen_k

Mavi Gezegen

Yenilenebilir enerjiler ile yenilenemez enerjiler arasındaki farkları; fosil yakıtların neler olduğunu; güneş enerjisi, biyokütle, yer ısısı, rüzgâr ve su kullanılarak nasıl enerji üretilebildiğini öğrenecek; bu arada deneyler yapıp, sorular yanıtlayıp testler çözeceksiniz.

 

Siparişleriniz için:
Deniz Bektaş Çelik
deniz@optimistkitap.com
0216 412 72 13 /125

 

 

 

Yorum bırakın

Filed under Anne-Baba Kitaplığı, Optimist

“Future Agenda” (şubat’11)

Yazar: Tim Jones & Caroline Dewing

Future Agenda: 2020 Yılında Dünya çok geniş kapsamlı araştırma ve tartışmalar sonucunda ortaya çıktı. Çok çeşitli Ülkerlerden vizyon sahibi düşünürlerin hazırladığı raporlar,  yirmi beş ayrı dünya kentinde düzenlenen elli çalıştay ve sayısız online katkıyla insanlığın önündeki on yılı ilişkin içgörü, trend ve öngörüler belirlendi.

Vodofone Group’un sponsorluğunda yürütülen Future Agenda programı 2010-2020 yılları arasında karşı karşıya kalacağımız en kritik konuları analiz ediyor. Bu on yıl küresel nüfusun artışına, kilit kaynak kısıtlarına, ekonomik gücün Asya’ya kaymasına ve evrensel veri erişimine ve bağlantılığına tanıklık edecek. Bütün bunlar içinde yaşadığımız dünyayı çeşitli bakımlardan nasıl etkileyecek? Gelecek on yılın diğer büyük konuları neler? Bireylerin, şirketlerin ve hükümetlerin dikkate alması gereken kaygılar hangileri?

Birçok alanda önemli kararlar alınması gereken bir zamanda Future Agenda:2020 Yılında Dünya çalışması yaratıcı fikir ve eylemlere temek olacak benzersiz bir perspektif sunuyor.

(Detaylı bilgi için lütfen kitap görseline tıklayınız)

Yorum bırakın

Filed under Araştırma - İnceleme